Luật

Đạo học làng Cổ – Ơi!!! Hải Phòng (số 14)



Đạo học làng Cổ Am | GV
Cổ Am là một xã thuộc huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng, nổi tiếng bởi là nơi sinh ra nhiều nhân tài và học giả lớn của Việt Nam. Nơi đây từ xa xưa đã có câu “Đông Cổ Am, Nam Hành Thiện” để nói về Cổ Am và Hành Thiện là hai vùng đất khoa bảng nổi tiếng.
Trong các thư tịch cổ, văn bia, tộc phả để lại thì ngay từ buổi sơ khai, những người về Cổ Am lập làng đã là người có học thức sâu rộng: những người cáo quan về ở ẩn, những thầy đồ bất đắc chí và cả những người có tài nhưng không muốn ra làm quan. Cổ Am vô tình trở thành điểm dừng chân của các hiền nhân, kẻ sĩ giúp nền học vấn ở Cổ Am phát triển nhanh chóng. Người ta dạy học theo kiểu cha truyền con nối mà không phải mất tiền để thuê thầy về nhà dạy học như ở các làng khác.

Theo thống kê của các nhà chép sử địa phương, Cổ Am có tới 28 dòng họ. Trong đó, họ Trần và họ Đào là hai dòng họ lớn nhất đồng thời cũng là hai dòng họ có nhiều người đỗ đạt nhất.

Một số tên tuổi nổi bật bao gồm:
– Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
– Cụ tổ họ Trần: Tiến sĩ Trần Lương Bật, đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ khoa Giáp Thân (1664). Ông làm quan tới chức Hữu thị lang bộ binh.
– Trần Công Hân, đỗ tiến sĩ năm Quý Sửu (1733) khi mới 32 tuổi. Ông là một trong Tràng An tứ hổ, được coi là một trong những người có học vấn uyên thâm bậc nhất thời bấy giờ. Ông làm tới chức Thị chế viện hàn lâm.
– Tiến sĩ Trần Mỹ đỗ khoa Tân Mão (1891), triều Thành Thái, làm tới chức Thượng thư.
Đến những năm đầu thế kỷ 20, hai cây bút lừng danh của đất Cổ Am là văn sĩ Trần Tiêu và nhà văn Khái Hưng (Trần Khánh Dư), cây bút trụ cột của nhóm Tự lực văn đoàn.
– Thứ trưởng Trần Dương – Bộ Nội thương (Nay là Bộ Thương Mại) – Cán bộ lão thành cách mạng, người được nhận Huân Chương Lao động Hạng 1 do Chủ tịch nước ký tặng
– Cố Giáo sư Trần Trọng Hựu – Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội.
– Giáo sư Trần Bảng, Vụ trưởng vụ nghệ thuật chèo, nghệ sĩ Trần Lực… và còn nhiều các giáo sư, tiến sĩ tiêu biểu khác cũng được sinh ra tại nơi đây.
Nhưng dòng họ có nhiều người đỗ đạt nhất Cổ Am là họ Đào. Chỉ tính riêng từ 1784 đến 1900, họ Đào có tới hơn 10 người đỗ tiến sĩ. Tiêu biểu có:

– Đào Trọng Thiều làm tới chức Hàn lâm viện thị độc học sĩ.
– Đào Trọng Kinh giữ chức Huấn đạo trung thuận đại phu.
Đào Trọng Kỳ (cụ nội của đương kim chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Bảo, Đào Trọng Giao) làm Thượng thư bộ lại, Hiệp biện đại học sĩ.
– Giáo sư, tiến sĩ Đào Trọng Thi, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, giáo sư Đào Nguyên Cát, Tổng biên tập Thời báo kinh tế Việt Nam, giáo sư Đào Mạnh Thuật, Vụ trưởng vụ đào tạo, Đào An, nguyên chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, giáo sư Đào Trọng Côn, nguyên hiệu trưởng Đại học nông nghiệp Huế… và hơn 30 giáo sư, tiến sĩ nổi tiếng đang đảm nhiệm những trọng trách quan trọng khác.
Họ Nguyễn ở Cổ Am cũng là họ có khá nhiều người đỗ đạt (trích trong cuốn Quốc triều hương khoa lục tại Viện Hán Nôm do quan đại thần Cao Xuân Dục chủ biên) có tới trên 20 người đỗ tiến sĩ. Kênh Góc Việt! Vì Người Việt!
Nhấn Đăng Ký ủng hộ kênh bạn nhé:
Cám ơn và trân trọng!

Nguồn: https://bannhadian.com.vn

Xem thêm bài viết khác: https://bannhadian.com.vn/luat/

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may also like